มิถุนายน 12, 2026

ชิวาวา (Chihuahua) รู้จักนิสัย วิธีดูแล และโรคประจำสายพันธุ์ที่ห้ามละเลย

สายพันธุ์และการเลี้ยง

ชิวาวา (Chihuahua) รู้จักนิสัย วิธีดูแล และโรคประจำสายพันธุ์ที่ห้ามละเลย


ชิวาวา คือสุนัขตัวเล็ก ดวงตากลมโต หูตั้งใหญ่ และบุคลิกที่ “ใจใหญ่กว่าตัว” ทำให้เป็นหนึ่งในสายพันธุ์ยอดนิยมในไทย แต่ก็มีความซับซ้อนทั้งด้านสุขภาพและนิสัยที่เจ้าของต้องเข้าใจก่อนตัดสินใจรับมาเลี้ยง

ชิวาวา ข้อมูลสายพันธุ์

ลักษณะ ข้อมูล หมายเหตุ
ถิ่นกำเนิด รัฐชิวาวา ประเทศเม็กซิโก สืบเชื้อสายสุนัขพันธุ์ Techichi (เตชีชี)
น้ำหนักมาตรฐาน ไม่เกิน 2.72 กก. (6 ปอนด์) มาตรฐาน AKC / น้ำหนักมากกว่านี้ยังเป็นชิวาวาพันธุ์แท้ได้
ความสูง 15–23 ซม. วัดที่ไหล่
อายุขัย โดยเฉลี่ย 14–18 ปี หรืออาจมากกว่านั้น สายพันธุ์ที่อายุยืนที่สุดในโลกสายพันธุ์หนึ่ง
ประเภทขน ขนสั้น (Smooth) / ขนยาว (Long-coat) พันธุกรรมเดียวกัน แตกต่างแค่ลักษณะขน
ลักษณะนิสัยหลัก จงรักภักดี กล้าหาญ ขี้อ้อน อาจหวงเจ้าของและไม่ไว้ใจคนแปลกหน้า
ออกกำลังกาย เดิน 15–30 นาทีต่อวัน เหมาะกับคอนโด/อพาร์ตเมนต์
เหมาะกับมือใหม่? ปานกลาง ต้องการความเอาใจใส่สูง แต่ไม่ต้องการพื้นที่มาก
โรคที่ต้องระวัง Patellar Luxation (โรคสะบ้าเคลื่อน), Hypoglycemia (ภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำ), ปัญหาฟันและช่องปาก ดูรายละเอียดในหัวข้อสุขภาพ

ที่มาของชิวาวา: สุนัขศักดิ์สิทธิ์แห่งอารยธรรมโบราณ

ชิวาวาเป็นสายพันธุ์ที่เก่าแก่ที่สุดสายพันธุ์หนึ่งของทวีปอเมริกา นักประวัติศาสตร์เชื่อว่าสายพันธุ์นี้สืบเชื้อสายมาจากสุนัขพันธุ์ Techichi ที่ชาวโทลเท็คและแอซเท็คในเม็กซิโกโบราณเลี้ยงไว้ในฐานะสัตว์ศักดิ์สิทธิ์ เชื่อกันว่าสามารถนำทางวิญญาณไปสู่ปรโลกได้

ในช่วงปลายศตวรรษที่ 19 นักท่องเที่ยวชาวอเมริกันเริ่มนำสุนัขสายพันธุ์นี้กลับจากรัฐชิวาวา เม็กซิโก จนเป็นที่มาของชื่อที่เราคุ้นหูในปัจจุบัน สมาคมพัฒนาพันธุ์สุนัขแห่งสหรัฐอเมริกา (AKC) รับรองสายพันธุ์ชิวาวาอย่างเป็นทางการในปี ค.ศ. 1904

ข้อเท็จจริงที่น่าสนใจ: มีหลักฐานภาพเขียนสีบนผนังปูน (Fresco) ในโบสถ์ Sistine Chapel นครวาติกัน วาดโดยศิลปิน Sandro Botticelli ราวปี ค.ศ. 1482 ปรากฏภาพสุนัขที่มีลักษณะคล้ายชิวาวา นอกจากนี้ผลการตรวจ DNA ยืนยันว่าชิวาวามีลำดับพันธุกรรมเฉพาะที่พบในเม็กซิโกยุคโบราณ

Apple Head vs Deer Head: ชิวาวาสองรูปแบบที่เจ้าของต้องรู้

ในวงการชิวาวามีคำพูดที่ได้ยินบ่อย คือ “หัวแอปเปิ้ล” กับ “หัวกวาง” ทั้งสองคือชิวาวาสายพันธุ์เดียวกัน แต่ลักษณะกะโหลกศีรษะต่างกัน และมีผลต่อสุขภาพด้วย

ลักษณะ Apple Head (หัวแอปเปิ้ล) Deer Head (หัวกวาง)
รูปทรงหัวและใบหน้า กะโหลกนูนโค้งมน ทรงคล้ายผลแอปเปิ้ลชัดเจน รับกับดวงตาที่กลมโต ใบหน้าจะยาวกว่า กะโหลกแบนกว่า และมีลักษณะคล้ายลูกกวาง
มาตรฐานสายพันธุ์ (AKC / การประกวด) เป็นลักษณะมาตรฐานของสายพันธุ์ (Breed hallmark) และเป็นที่นิยมที่สุดสำหรับการประกวด ไม่ใช่ลักษณะมาตรฐานสำหรับการประกวดโชว์ แต่ก็ได้รับความนิยมและมีความน่ารักไม่แพ้กัน
ความเสี่ยงด้านสุขภาพ พบลักษณะกะโหลกปิดไม่สนิท (Molera) ซึ่งเป็นลักษณะตามธรรมชาติของสายพันธุ์ หากกะโหลกโตผิดปกติจะเสี่ยงต่อภาวะโพรงสมองคั่งน้ำ (Hydrocephalus) อาการ Molera, ภาวะโพรงสมองคั่งน้ำ และภาวะหลอดลมตีบ เป็นโรคที่ต้องระวังในสายพันธุ์ชิวาวาโดยรวม

สิ่งที่ผู้ซื้อต้องรู้: “หัวแอปเปิ้ล” เป็นมาตรฐานโชว์ แต่ไม่ได้หมายความว่าสุขภาพดีกว่าเสมอไป ชิวาวาหัวแอปเปิ้ลที่โดมหัวสูงมากมีความเสี่ยง Molera (กะโหลกไม่ปิด) สูง และอาจนำไปสู่ Hydrocephalus ในรายรุนแรง ก่อนซื้อควรให้สัตวแพทย์ตรวจหัวของลูกชิวาวาด้วย

นิสัยและบุคลิกของชิวาวา ตัวเล็กใจใหญ่

ชิวาวาขึ้นชื่อในเรื่องบุคลิกที่ “ไม่รู้ว่าตัวเองตัวเล็ก” นิสัยเด่นที่เจ้าของทุกคนต้องรู้:

นิสัย รายละเอียดที่เจ้าของต้องรู้
จงรักภักดีสูงมาก มักผูกพันกับเจ้าของคนเดียวมากเป็นพิเศษ อาจหวงและอิจฉาคนอื่นในบ้าน
กล้าหาญ/บ้าบิ่น ไม่กลัวสุนัขตัวใหญ่กว่า อาจท้าทายสุนัขขนาดใหญ่จนอันตราย ต้องดูแลขณะพาออกนอกบ้าน
ขี้ระแวงคนแปลกหน้า หากไม่ได้ Socialize ตั้งแต่เล็กจะเห่ากัดคนแปลกหน้า เป็นปัญหาที่พบบ่อยในชิวาวา
ฉลาด ฝึกได้ดี เรียนรู้คำสั่งได้เร็ว แต่บางตัวดื้อ ต้องใช้ Positive Reinforcement เท่านั้น
ชอบอบอุ่น ชอบนอนในผ้าห่ม ตักเจ้าของ หรือซุกในที่อุ่นๆ เป็นลักษณะเฉพาะสายพันธุ์
ร่าเริง มีพลังงาน แม้ตัวเล็กแต่มีพลังงานสูง ต้องการการเล่นและกิจกรรมทุกวัน

5 โรคประจำสายพันธุ์ชิวาวา สิ่งที่เจ้าของต้องรู้

ชิวาวาเป็นสุนัขอายุยืน แต่มี โรคประจำสายพันธุ์ ที่ต้องระวังเป็นพิเศษ การรู้ทันความเสี่ยงจะช่วยให้คุณปกป้องสุขภาพและรักษาได้ทันท่วงทีก่อนโรคลุกลามรุนแรง นี่คือ 5 โรคฮิตของชิวาวาที่คุณต้องรับมือให้เป็น

  1. โรคสะบ้าเคลื่อน (Patellar Luxation): โรคทางพันธุกรรมยอดฮิตที่กระดูกสะบ้าหลุดออกจากร่อง สังเกตได้จากอาการ เดินกะเผลก ยกขาข้างหนึ่ง หรือยืดขาเตะไปด้านหลัง วิธีป้องกันที่เด็ดขาดที่สุดคือ ควบคุมน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน และ ห้ามสุนัขกระโดดจากที่สูง หากปล่อยไว้อาจเจ็บปวดรุนแรงจนต้องผ่าตัด
  2. ภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำ (Hypoglycemia): ภัยเงียบเร่งด่วนในลูกสุนัขและชิวาวาไซส์เล็ก เนื่องจากมีไขมันสะสมน้อยและระบบเผาผลาญทำงานเร็ว (High Metabolism) หากอดอาหารหรือเครียด น้ำตาลจะตกฉับพลัน ให้ระวังอาการ ซึม เดินเซ และตัวสั่น หากถึงขั้น ชักหรือหมดสติ ถือเป็นภาวะฉุกเฉินที่ต้องถึงมือสัตวแพทย์ทันที
  3. กะโหลกปิดไม่สนิท (Molera): จุดบอบบางกลางกระหม่อม (คล้ายทารก) ถือเป็นลักษณะปกติของสายพันธุ์ ไม่ใช่โรค แต่มีกฎเหล็กคือ ห้ามกดหรือกระแทกศีรษะรุนแรงเด็ดขาด อย่างไรก็ตาม หากจุดนี้กว้างผิดปกติ ร่วมกับอาการเดินเซหรือชัก นี่คือสัญญาณเตือนของ ภาวะน้ำคั่งในโพรงสมอง (Hydrocephalus) ที่ต้องรีบรักษา
  4. โรคปริทันต์และปัญหาช่องปาก (Dental Disease): โครงสร้างฟันที่เบียดกันในช่องปากขนาดเล็ก ทำให้ชิวาวาสะสมคราบหินปูนเร็วกว่าพันธุ์อื่น แบคทีเรียจากเหงือกอักเสบสามารถทะลุเข้ากระแสเลือดไป ทำลายตับและหัวใจ ได้โดยตรง คุณต้อง แปรงฟันให้สุนัขทุกวัน (หรืออย่างน้อย 3 ครั้ง/สัปดาห์) และพาไปตรวจสุขภาพช่องปากเป็นประจำทุกปี
  5. ภาวะหลอดลมตีบแฟบ (Tracheal Collapse): กระดูกอ่อนบริเวณหลอดลมอ่อนแอและยุบตัว สังเกตได้จาก อาการไอเรื้อรัง หรือหายใจมีเสียงดังคล้ายห่าน วิธีป้องกันและดูแลที่สำคัญที่สุดคือ ต้องใช้สายรัดอก (Harness) แทนการใส่ปลอกคอ เพื่อลดแรงกดทับบริเวณหลอดลมและกระดูกคอโดยตรง

คู่มือการดูแลชิวาวาให้มีสุขภาพดี

การดูแลชิวาวาให้มีอายุยืนยาวและสุขภาพดี ต้องอาศัยความเข้าใจในสรีระและข้อจำกัดของสายพันธุ์ที่ถูกต้อง นี่คือ 4 กฎเหล็กที่คุณต้องนำไปปรับใช้ทันที

  • โภชนาการป้องกันน้ำตาลตก: แบ่งอาหารเป็น 3–4 มื้อย่อยต่อวัน เพื่อป้องกัน ภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำ (Hypoglycemia) ที่อันตรายถึงชีวิต เลือก อาหารสูตรสุนัขพันธุ์เล็ก (Small Breed) เพื่อขนาดเม็ดที่พอดีเคี้ยว ห้ามให้ขนมพร่ำเพรื่อ เพราะชิวาวาอ้วนง่ายมาก และ ห้ามเด็ดขาด สำหรับอาหารคนที่เป็นพิษรุนแรงต่ออวัยวะภายใน เช่น หัวหอม กระเทียม องุ่น ช็อกโกแลต และไซลิทอล
  • ออกกำลังกายวันละ 15–30 นาที: การเดินสั้นๆ ในปริมาณที่พอเหมาะจะช่วยสร้างกล้ามเนื้อพยุงข้อต่อ ลดความเสี่ยงโรคสะบ้าเคลื่อน กฎเหล็กคือ ห้ามกระโดดขึ้นลงที่สูง เช่น เตียงหรือโซฟาเด็ดขาด เพื่อป้องกันกระดูกหัก ให้ใช้ทางลาด (Ramp) หรือบันไดสุนัข (Pet Steps) แทนเสมอ
  • แปรงฟันทุกวัน สยบโรคปริทันต์: โครงสร้างฟันที่เบียดแน่นในช่องปากขนาดเล็กทำให้หินปูนสะสมไวมาก คุณต้อง แปรงฟันทุกวัน (หรืออย่างน้อย 3 ครั้ง/สัปดาห์) โดยใช้ ยาสีฟันสำหรับสุนัขเท่านั้น การใช้ยาสีฟันคนที่มีฟลูออไรด์ถือเป็นการป้อนสารพิษร้ายแรงให้กับสุนัข
  • ฝึกเข้าสังคม (Socialization) ตัดปัญหาก้าวร้าว: ชิวาวาที่ไม่ได้เข้าสังคมจะกลายเป็นสุนัขหวาดระแวงและกัดคนแปลกหน้า เริ่มฝึกตั้งแต่ช่วงอายุ 3–12 สัปดาห์แรก พาไปเจอผู้คน สัตว์ และสถานที่ใหม่ๆ ด้วยการ ให้รางวัลเชิงบวก (Positive Reinforcement) เพื่อสร้างความทรงจำที่ดีและลดความเครียด

ชิวาวา (Chihuahua) รู้จักนิสัย วิธีดูแล และโรคประจำสายพันธุ์ที่ห้ามละเลย

คำถามที่พบบ่อยเรื่องชิวาวา

Q: ชิวาวาเลี้ยงในคอนโดได้ไหม?

ได้ ชิวาวาเป็นหนึ่งในสายพันธุ์ที่เหมาะกับคอนโดที่สุด เพราะตัวเล็ก ไม่ต้องการพื้นที่มาก และออกกำลังกายไม่เยอะ ข้อควรระวังคือไม่ควรให้กระโดดจากที่สูง ควรมี Ramp หรือ Step ช่วยขึ้นลงเฟอร์นิเจอร์

Q: ชิวาวาเห่าเยอะไหม?

ชิวาวาโดยธรรมชาติไม่ใช่สุนัขเห่าบ่อย แต่ถ้าไม่ได้ Socialize ดีพอ จะเห่าคนแปลกหน้าและสิ่งกระตุ้นได้มาก การฝึก Socialization ตั้งแต่อายุน้อยและฝึกคำสั่ง “หยุด” ด้วย Positive Reinforcement จะช่วยได้มาก

Q: ชิวาวาอยู่คนเดียวทั้งวันได้ไหม?

ทำได้แต่ไม่เหมาะ ชิวาวาผูกพันกับเจ้าของสูง หากอยู่คนเดียวนานอาจเกิด Separation Anxiety วิตกกังวล เห่า ทำลายของ ถ้าต้องออกไปทั้งวัน ควรมีของเล่น ทิ้งกลิ่นเสื้อผ้าไว้ หรือพิจารณาเลี้ยงคู่

Q: ชิวาวาอาบน้ำบ่อยแค่ไหน?

ชิวาวาขนสั้นอาบน้ำทุก 3–4 เดือน ชิวาวาขนยาวอาจอาบบ่อยกว่าเล็กน้อยเพราะขนสะสมสิ่งสกปรกได้มากกว่า ใช้แชมพูสำหรับสุนัขขนาดเล็กที่ pH เหมาะสม ห้ามใช้แชมพูคน (อ้างอิงจาก Cesar Thailand)

Q: ชิวาวาทำหมันควรทำตอนไหน?

แนะนำให้ทำหมันเมื่ออายุ 6–9 เดือน สำหรับเพศเมีย ควรทำก่อน Heat ครั้งแรกหรือหลัง Heat ครั้งแรก สำหรับเพศผู้ควรปรึกษาสัตวแพทย์เพื่อประเมินตามสภาพสุขภาพส่วนตัว ชิวาวาเพศเมียมักต้องผ่าคลอดเพราะหัวลูกใหญ่ การทำหมันจึงช่วยลดความเสี่ยงนี้ด้วย

เอกสารอ้างอิง (References)


บทความน่าสนใจ

ความรู้จากผู้เชี่ยวชาญแมวอายุเท่าไหร่ถึงท้องได้? เช็กวัยติดสัดและวิธีป้องกันท้องไม่พร้อม

แมวตัวเมียสามารถเริ่มตั้งท้องได้ตั้งแต่อายุประมาณ 4 เดือน หากเริ่มเข้าสู่ช่วงเป็นสัดและผสมพันธุ์กับแมวตัวผู้สำเร็จ อย่างไรก็ตาม แมวส่วนใหญ่มักเริ่มเป็นสัดครั้งแรกในช่วงอายุประมาณ 5–9 เดือน ซึ่งอาจเร็วหรือช้ากว่านี้ตามสายพันธุ์ น้ำหนัก สุขภาพ และสภาพแวดล้อม แม้แมวอายุยังน้อยและมีรูปร่างเหมือนลูกแมว แต่ก็สามารถตั้งท้องได้แล้ว ดังนั้นบ้านที่เลี้ยงแมวตัวผู้และตัวเมียร่วมกันควรเริ่มแยกแมวตั้งแต่อายุประมาณ 4 เดือน พร้อมปรึกษาสัตวแพทย์เรื่องช่วงเวลาทำหมันที่เหมาะสม เพื่อป้องกันการตั้งท้องโดยไม่พร้อม สารบัญเนื้อหา แมวอายุเท่าไหร่ถึงท้องได้? ปัจจัยที่ทำให้แมวเป็นสัดเร็วหรือช้า สัญญาณว่าแมวเริ่มติดสัด แมวท้องได้ แปลว่าร่างกายพร้อมมีลูกแล้วหรือไม่? แมวผสมครั้งเดียวท้องได้ไหม? 6 ขั้นตอนเตรียมตัวหากสงสัยว่าแมวเพิ่งผสม วิธีสังเกตว่าแมวตั้งท้อง ระยะตั้งท้องของแมว 4 วิธีป้องกันแมวท้องไม่พร้อม วิธีดูแลสุขภาพแมวตั้งท้อง อาหารที่เหมาะสำหรับแม่แมวตั้งท้อง อาการแม่แมวท้องที่ควรรีบพบสัตวแพทย์ คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับอายุและการตั้งท้องของแมว เอกสารอ้างอิง แมวอายุเท่าไหร่ถึงท้องได้? แมวตัวเมียบางตัวอาจเริ่มเป็ […]

สายพันธุ์และการเลี้ยงแมวแร็กดอลล์ นิสัย ลักษณะ วิธีเลี้ยง และโรคที่ควรรู้

แมวแร็กดอลล์ หรือ Ragdoll เป็นแมวขนาดใหญ่ที่มีจุดเด่นคือขนกึ่งยาวนุ่ม ดวงตาสีฟ้า และนิสัยสงบ เป็นมิตร ชอบอยู่ใกล้เจ้าของ แม้จะดูแลด้านพฤติกรรมไม่ยาก แต่ผู้เลี้ยงควรใส่ใจเรื่องการแปรงขน การควบคุมน้ำหนัก การออกกำลังกาย และการตรวจสุขภาพอย่างสม่ำเสมอ สารบัญเนื้อหา แมวแร็กดอลล์ คืออะไร? ลักษณะของแมวแร็กดอลล์ ขนาดและน้ำหนักของแมวแร็กดอลล์ ราคาเฉลี่ยของแมวแร็กดอลล์ นิสัยของแมวแร็กดอลล์ 4 วิธีเลี้ยงแมวแร็กดอลล์ให้สุขภาพดี โรคและปัญหาสุขภาพที่ควรระวัง บทสรุป คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับแมวแร็กดอลล์ เอกสารอ้างอิง แมวแร็กดอลล์ คืออะไร? แมวแร็กดอลล์เป็นสายพันธุ์แมวที่พัฒนาขึ้นในสหรัฐอเมริกาช่วงทศวรรษ 1960 โดยชื่อ Ragdoll มาจากลักษณะของแมวบางตัวที่ผ่อนคลายร่างกายเมื่อถูกอุ้ม คล้ายตุ๊กตาผ้า อย่างไรก็ตาม ไม่ใช่แมวแร็กดอลล์ทุกตัวจะชอบถูกอุ้ม ผู้เลี้ยงจึงควรสังเกตภาษากายและไม่ฝืนจับหากแมวแสดงอาการไม่สบายใจ ลักษณะของแมวแร็กดอลล์ แมวแร็กดอลล์มีโครงสร้างร่างกายค่อนข้างใหญ่ แข็งแรง และใช้เวลาหลายปีกว่าจะโตเต็มที่ ลักษณะที่พบได้บ่อย ได้แก่ ลำตัวยาวและช่วงอกกว้าง กระดูกและกล้ามเนื้อแข็งแรง ศีรษะทรงลิ่มแบบกว้าง ดว […]

สายพันธุ์และการเลี้ยงบูลด็อก (Bulldog) นิสัยเป็นอย่างไร? วิธีเลี้ยงและสิ่งที่ต้องรู้ก่อนตัดสินใจ

บูลด็อก (Bulldog) หรือที่บางคนค้นหาว่า “บลูด็อก” เป็นสุนัขขนาดกลางที่มีใบหน้าสั้น ศีรษะกว้าง ลำตัวแน่น และรอยย่นบริเวณใบหน้า แม้รูปลักษณ์จะดูแข็งแรงและจริงจัง แต่โดยทั่วไปมีนิสัยอ่อนโยน ซื่อสัตย์ และผูกพันกับครอบครัว อย่างไรก็ตาม บูลด็อกไม่ใช่สุนัขที่ดูแลง่ายทั้งหมด เพราะโครงสร้างหน้าสั้นทำให้เสี่ยงต่อปัญหาการหายใจ ความร้อน ผิวหนัง ดวงตา น้ำหนัก และข้อต่อ ผู้ที่สนใจเลี้ยงจึงควรพิจารณาทั้งนิสัย รูปแบบการใช้ชีวิต และความพร้อมด้านค่าใช้จ่ายก่อนตัดสินใจ สารบัญเนื้อหา บูลด็อก คือสุนัขพันธุ์อะไร? ลักษณะทั่วไปของบูลด็อก นิสัยของบูลด็อก บูลด็อกเหมาะสำหรับ การออกกำลังกายและการฝึก 3 วิธีการดูแลบูลด็อกอย่างถูกวิธี เพื่อสุขภาพที่ดีและอายุที่ยืนยาว โรคและปัญหาสุขภาพที่ต้องระวัง สัญญาณที่ต้องรีบพบสัตวแพทย์ สิ่งที่ควรตรวจสอบก่อนรับบูลด็อกมาเลี้ยง ข้อดีและข้อควรพิจารณาก่อนเลี้ยง บทสรุป คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับบูลด็อก เอกสารอ้างอิง บูลด็อก คือสุนัขพันธุ์อะไร? บูลด็อก หรือ English Bulldog เป็นสุนัขขนาดกลางจากประเทศอังกฤษ มีลำตัวเตี้ยแน่น อกกว้าง ขาสั้น ขนสั้น และใบหน้ามีรอยพับ สามารถเลี้ยงในบ้านหรือคอนโด […]